|
|
||||||||||
| Anasayfa | Genel Bilgiler | Coğrafya | İdari Yapı | Sosyal ve Kültürel Yapı | Tarih ve Mitoloji | Turizm-Gezi | Ulaşım-Konaklama | Resimler | Haberler | Ziyaretçi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
SOSYAL VE KÜLTÜREL YAPI |
| Düğün Gelenekleri |
|---|
|
ESKİ ÇAKRAZ EVLERİ
İşte Çakraz’ da da zamanın olduğu kadar insanların da hoyratlık ve acımasızlığına uğramış birçok şey vardır. Yemyeşil muhteşem bir doğa, bu güzelliği tamamlayan masmavi sularıyla berrak bir deniz ve tüm bunlarla birlikte geçmişten günümüze kadar gelmesi gereken değerli kültür eserleri bundan nasibini almıştır. Gerçekten de Karadeniz Bölgesinin geleneksel köy hayatını yansıtan o güzelim hatıl evler artık yerlerini birer birer çirkin ve ruhsuz beton yığınlarına bırakmışlardır. Tarih, doğa ve geleneksel kültürle, çağdaş turizm formlarını birbiriyle uyum içinde devam ettirecek bir düşünce yapısı ve uygulama bu doğa , tarih ve kültürel yapıyı günümüze kadar getirebilirdi. Ama ne yazık ki bu olmamıştır. Ancak bütün bunlara rağmen, zamana ve insanların acımasızlığına inatla direnen birkaç şey günümüze kadar gelebilmiştir. İşte bu yazıda bunlardan bahsedeceğiz. İşte Çakraz’ da da zamanın olduğu kadar insanların da hoyratlık ve acımasızlığına uğramış birçok şey vardır. Yemyeşil muhteşem bir doğa, bu güzelliği tamamlayan masmavi sularıyla berrak bir deniz ve tüm bunlarla birlikte geçmişten günümüze kadar gelmesi gereken değerli kültür eserleri bundan nasibini almıştır. Gerçekten de Karadeniz Bölgesinin geleneksel köy hayatını yansıtan o güzelim hatıl evler artık yerlerini birer birer çirkin ve ruhsuz beton yığınlarına bırakmışlardır.
Evet .. Konumuz. Çakraz
yöresinin eski evleri.... Bugün ne yazık ki Çakraz yöresinin merkezi olan Çakrazşeyhler’de bu tip evlerden eser kalmamıştır. Biz bu evlerden ayakta kalan birkaçına Çakraz’ ın çevresindeki mahallelerde rastladık. Bu araştırma sırasında en az bozularak günümüze gelen 4 tanesini Çakraz Hatipköy 3 tanesini Çakrazova, 3 tanesini de Çakraz Şenyurt’ta bulduk. Bu evlerden sadece bir iki tanesi sahipleri tarafından halen kullanılmaktadır. Diğerleri metruk bir durumda kaderine terkedilmiştir. Bu evlerin en belirgin özelliği inşaatları sırasında çivi kullanılmamış olmasıdır. Gerçekten de bu evlerin yapımı sırasında çivi kullanılmamıştır. Tahtaların uygun yerlerinden belirli bir biçimde oyularak birbirine geçirilmesi ile duvarlar oluşturulmuştur. Yani duvarlar birbirine geçmedir. İki katlı olan bu evlerin alt katları genel olarak ahır ve kiler olarak düzenlenmiştir. Dış kapıdan içeri adım atıldığında karşınıza bir merdiven çıkar ve bu merdivenle ikinci kata çıkılır. İkinci katta geniş ve uzun bir salon ve bunun bir tarafına dizilmiş odalar,mutfak,tuvalet ve banyo vardır. Odalardan birinde ocak başı bulunur. Eskiden soba kullanılmadığı zamanlarda bu ocakta yakılan ateşle ısınma sağlanırmış. Bu ocak aynı zamanda evin yemek pişirme ve sıcak su ihtiyacını karşılıyormuş. Anadolu’nun bazı yerlerinde eski evlerin yapımı sırasında yol tarafına pencere konulmaz ve pencereler evin avlusunun içine açılır. Eğer yol tarafında pencere varsa, o da ağaç kafeslidir. Ama Çakraz köy evlerinde böyle bir özellik görülmez. Evin uygun olan her tarafında pencere vardır. Bu yazıda bu evlerden en özgün olanlardan birini, Paşaoğlu İbrahim’in evini ele alacağız. Bu evin yapımında fayda ve kullanışlılık ön plana çıkmakla birlikte, estetik de ihmal edilmemiştir. Evin dış cephesinde birinci kat ile ikinci katı birbirinden ayıran ağaçların üzerinde dikey, sağa ve sola yatık oyma çizgiler bu kaygının işaretidir. Ayrıca pencere altına farklı şekillerde süslemeler yapılmıştır. Bazı ahşap evlerde de evin dış cephesinde uygun olan yerlere, yine ağaçtan çengel veya kanca gibi eklemeler yapılmıştır ki; buralara ağaç merdiven boyunduruk ve benzeri tarla ve ev eşyaları asılmıştır. Yine ikinci kattaki pencerelerin altında raf şeklinde çıkıntılar bulunur. Buralara da teneke, saksı veya benzeri şeyler konulur.
Paşaoğlu İbrahim'in evinin batı cephesi Aslında bu özel ve güzel mimarinin bugün ayakta kalan bu özgün örneklerini restore edip yeniden düzenleyerek turizm ve tanıtmaya açmak çok yerinde olacaktır. Özellikle Paşaoğlu’nun evi bu açıdan çok özgündür. Merhum Paşaoğlu İbrahim’in oğlu Kahveci Rıza Albayrak bu evin en az 120 - 130 senelik olduğunu ve ustasının kim olduğu hakkında bilgisi olmadığını belirtmiştir. Bu ev bir kültür ve mimari şaheseridir. Yörenin geçmişteki yaşam biçimi ve toplumsal anlayışı hakkında fikir veren bu ev, sahibine yapılacak ekonomik destekle restore edilerek, Safranbolu evleri gibi yaşayan bir müze haline getirilerek turizme açılabilir. Aynı şey diğer eski evler için de geçerlidir.Günümüzde özellikle turizm,sadece dinlenme amacıyla yapılan bir etkinlik olmaktan çıkıp, doğa,tarih ve kültüre yönelmiştir. Bunun en yakın örneği Safranbolu’ da yaşanan turizm hareketliliğidir. Safranbolu’ ya yaz kış demeden yönelen yerli ve yabancı turist akını ve bunun İlçeye sağladığı turizm gelirinin kaynağı Safranbolu’daki doğal,tarihi ve kültürel yapının korunup yaşatılması ve çağdaş turizm anlayışı ile insanlara sunulmasıdır. Aynı şey Çakraz için niye düşünülmesin? Evin batı cephesinden bir başka görünüş
ÇAKRAZ'IN DİĞER ESKİ EVLERİ
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
